ILO konut çalışanlarına yasal statü verilmesi daveti yaptı

Kimi mesleksel eğitimi olmadığından kimi iş bulamadığından mesken işçiliğine yönelen bayanlar, aile bütçesine katkı sağlarken sömürü nizamının içine düşüyor. İMECE Konut Çalışanları Sendikası, Mesken Emekçileri Dayanışma Sendikası, Hizmet İş Sendikası üzere sendikaların ve çeşitli sivil toplum örgütlerinin çatısı altında haklarını arayan mesken çalışanlarının gayreti sonucu 2015’teki düzenlemeyle, bir ay içinde 10 gün ve üzerinde çalışan konut çalışanları, uzun periyodik sigorta kolları ve genel sıhhat sigortası kapsamına girdi. Bu müddetin altında çalışanlar ise yalnızca iş kazası ve meslek hastalıkları sigortası kapsamına dahil edildi ve bireylere isteğe bağlı sigortalı olma hakkı tanındı. Ancak TÜİK bilgileri ve SGK istatistiklerine nazaran Türkiye’deki konut çalışanlarının 2020’de yüzde 70’ten fazlasının bu haklara erişemiyor. Konut personellerini örgütleyen sendikaların verdikleri varsayımı sayılar ise konut emekçilerinin yüzde 90’dan fazlasının toplumsal teminattan mahrum olduğu söylüyor.

189 sayılı ILO Mukavelesi, mesken çalışanlarının öteki tüm çalışanlarla eşit çalışma şartlarına ve haklara sahip olması gerektiğini vurgulayan birinci memleketler arası evrak. Lakin Türkiye bu mukaveleyi şimdi kabul etmedi.

HİZMETÇİ DEĞİL, İNSANIZ

“Hizmetçi değiliz, insanız. İnsan üzere muamele görmek istiyoruz” diyen konut emekçilerinden Sultan Altun Cevahir teminatsız olarak 15 yıl çalıştığı konut işçiliğinin zorluklarını ve hak arayışını anlattı. Cevahir, “Yatılı çalışmanın maaşı gündüz çalışmaktan daha yüksek olduğundan 120 metrekare evimden çıkıp duvarlarla çevrili 1500 metrekare bir konuta gittim. Size meskene girdiğiniz andan itibaren her işi yapar gözüyle bakıyorlar, çok gayeli emekçi… Sigorta yerine maaşı biraz daha yüksek vermeyi teklif ederler. Bu yüzden pek çok bayan benim üzere sigortasız çalışıyor.”

Ev çalışanı Sevgi Atmaca ise, “Güzel bir sitede oturan, arabası olan bir bayanken eşimin iflasıyla kuru ekmeğe muhtaç hale geldik. Mesken personeli olduğumu aylarca eşim de dahil herkesten sakladım. 12 yıl haftanın yedi günü gündüz farklı, akşam başka işe gittim. Aileden üzere gördüklerini söylerler sigortanı yatırmazlar, yemeği dışarıdan sipariş ederler fiyattan keserler. En berbatı de konutta bir şey kaybolduğunda hiç unutamayacağın o suçluluk hissini yaşatırlar. Ötekileştirilmeden, sigortalı çalışmak her çalışan üzere bizim de hakkımız” dedi.